Costa Ricaanse oersuiker van De Nieuwe Band

Welmoed Wijma, medewerker Marketing & Communicatie bij De Nieuwe Band, ging begin dit jaar op reis naar Costa Rica. Ze bezocht daar Assukkar, het bedrijf waar onze oersuiker vandaan komt. Hieronder haar verslag van dit inspirerende bezoek.

Costa Rica betekent letterlijk “rijke kust”. De kust van Costa Rica is inderdaad prachtig met haar mooie stranden en uitgestrekte subtropische wouden. En dat geldt niet alleen voor de kust, alle flora en fauna op Costa Rica is rijk en gevarieerd. Het land heeft namelijk maar liefst twaalf ecologische zones die elk hun eigen microklimaat hebben. Dat betekent dat je op één dag door totaal verschillende landschappen kunt reizen.

volcan turrialba

Dat ervaar ik ook op de dag dat we Assukkar gaan bezoeken. Terwijl we 's ochtends nog op 3000 meter hoogte zaten, uitkijkend op een rokende vulkaan, gehuld in mist en nevel en klappertandend van de kou, rijden we nu na een lange afdaling de aangenaam warme Turrialba-vallei in: een lieflijk, glooiend landschap met de warme gloed van honderden oranje bloeiende (koraal)bomen, frisgroene varens, palmbomen en heel veel suikerrietvelden.

Als we aankomen in een dorpje waarvan wij hopen dat dit dan het dorp Tayutic is (in Costa Rica zijn plaatsnaamborden zeldzaam) zien we alleen een lange zandweg met wat huizen aan weerskanten, nergens iets te zien wat op een bedrijf lijkt. "Als je in Tayutic bent, bij de school rechts" had Assukkar in onze mailwisseling als aanwijzing gegeven, maar wij zien niks dat op een school lijkt. We stappen uit en vragen aan dorpelingen de weg. "Assukkar?" vraag ik weifelend aan een vrouw, bang dat ze het misschien helemaal niet kennen of dat wij hopeloos verkeerd zijn gereden. Maar ze zegt meteen: "Assukkar, si, aqui!" En ze gebaart enthousiast naar een smalle zijweg, die wij over het hoofd gezien hebben.

de ingang van de fabriek

Als we het terrein oprijden is het duidelijk dat we op de goede plek zijn; er komt net een vrachtwagen vol suikerriet aanrijden en we kunnen in de (open) fabriek kijken, waar kleine stoomwolken uitkomen en ons een warme, lichtzoete melassegeur tegemoet komt. We worden heel hartelijk ontvangen door Laura Chevarra, de commercieel directeur van Assukkar. Bij een kopje koffie begint ze over het bedrijf te vertellen en dan wordt me al snel duidelijk hoe absurd mijn gedachte was, dat iemand hier Asukkar niet zou kennen.

Assukkar, meer dan een bedrijf

Assukkar speelt namelijk een belangrijke rol in deze regio. Het bedrijf biedt werk aan zo'n 230 mensen, die allemaal uit de vier omringende dorpen komen: Tayutic, El Silencio, Sitio de Mata en Dulce Nombre. En dat doet Assukkar al sinds 1963. Toen begon de familie Ortuno, die al sinds 1850 koffie verbouwde in Costa Rica, hier een suikerfabriek. Ze kochten wat land, waar nog een oude suikerrietmolen stond die al tientallen jaren niet meer gebruikt werd, knapten deze op en namen 'm weer in gebruik.

Ze begonnen indertijd eerst met de productie van “panela”, een belangrijk nationaal Costaricaans product uit die tijd, dat bestaat uit ingedroogd suikerrietsap dat in blokken wordt gesneden. Daarna gingen ze ook andere suikerproducten maken, zoals ruwe rietsuiker en rietsuikerstroop. Toen een van de familieleden in 1984 een bezoek bracht aan New York, en daar in aanraking kwam met biologische producten, raakte hij overtuigd van het belang hiervan. Thuisgekomen wist hij zijn familieleden te overtuigen en zo schakelde het bedrijf volledig over op biologisch.

Laura en George van Assukar

Assukkar doet veel voor haar medewerkers en de omliggende dorpen. Ze zorgen ervoor dat hun medewerkers zich kunnen ontwikkelen en door kunnen groeien in het bedrijf, verzorgen opleidingen en trainingen, betalen een loon dat beduidend hoger ligt dan het gemiddelde en zorgen voor arbeidsomstandigheden die een stuk verder gaan dat ze verplicht zijn, zoals een zorgverzekering. En ze gaan nog verder dan dat. Ze leveren een actieve bijdrage aan het verbeteren van de levensstandaard van hun werknemers.

Zo kijken ze welke faciliteiten de mensen in de omliggende dorpen nodig hebben, zoals sportvelden en scholen en financieren die (gedeeltelijk). Ook doen ze andere donaties en betalen de schoolspullen voor de kinderen.

"Assukkar is één grote familie en de medewerkers zijn heel belangrijk", zegt Laura. Een belangrijk doel van het bedrijf is dan ook om iedereen aan het werk te houden. "We zouden niet iemand willen ontslaan. Dat zou ondenkbaar en verschrikkelijk zijn en het zou iedereen enorm verdrietig maken", benadrukt Laura.

Ecologische suikerrietteelt

In een jeep rijden we met Laura en Adolfo, de voorman, naar de suikerrietvelden vlakbij de fabriek. Er zijn een paar mannen bezig suikerriet te kappen en dit op een grote kar te laden. Bij niet-biologische suikerriet worden de suikerrietvelden vaak in brand gestoken om de suikerriet te oogsten, maar hier wordt de suikerriet met de hand gekapt en laten ze de resten opzettelijk op het land liggen, als voedende 'Mulch”.

Adolfo wijst naar het oosten, naar het dorp El Silencio, en vertelt dat hij daar vandaan komt. Hij werkt al zo'n veertig jaar bij Assukkar, en begon zelf als 16-jarige jongen ook als suikerrietkapper. Hij vertelt dat een suikerrietkapper wel 1000 kg suikerriet per dag kapt, soms zelfs 1500 kg.

Adolfo voorman van Assukkar

Adolfo neemt ons daarna mee naar een schuur naar iets wat op een berg zwarte modder lijkt. Het is de compost die gemaakt wordt van de restproducten die in de fabriek uit het sap wordt gefilterd. Twee mannen zijn bezig dit over het land te verspreiden. Adolfo grijpt een hand van het spul en laat het me ruiken: het ruikt fris en schoon, helemaal niet naar modder of aarde.

eigen compost

Een paar andere mannen zijn bezig een ecologisch mineralenmengsel over het land te spuiten. Ook wordt er vruchtwisseling toegepast, vertelt Adolfo, ze wisselen de suikerrietteelt af met de bonenteelt en laten het land soms ook een jaar met rust. Zo doen ze alles om de bodem zo gezond mogelijk te houden.

center

Volledig schone productie

Géorge, een jonge productieleider, leidt ons daarna rond door de fabriek en laat ons zien hoe de suikerriet verwerkt wordt. De suikerriet wordt in de nabijgelegen velden gekapt en naar de fabriek gebracht, waar het binnen 24 tot 48 uur verwerkt wordt. Het suikerriet gaat eerst door een speciale maalmachine, die er voor zorgt dat de hardere vezels meteen gescheiden worden van de rest.

Deze vezels worden als brandstof gebruikt voor de stoomketels die in de fabriek staan. Géorge laat ons de indrukwekkende koperen stoomketels zien waarin het sap wordt gezuiverd van alle organische deeltjes die er nog inzitten, zoals stukjes wortel en bladeren. Dit levert een restmassa op, die vervolgens weer als compost wordt gebruikt op het land.

Hij legt trots uit dat elke stap van het productieproces volledig “schoon” is. Alle restproducten worden hergebruikt, als brandstof of als compost voor het land. Ook is elke stap in het proces erop gericht om de kwaliteit van het suikerrietsap zo hoog mogelijk te houden en om zoveel mogelijk voedingsstoffen te behouden. Zo worden er vacuümketels gebruikt waarbij de temperatuur laag kan blijven en de suikermoleculen niet beschadigd worden.

We lopen over metalen trappen en bruggetjes het hele productieproces bij langs, dat heel transparant is: je kunt precies zien wat waar gebeurt. Géorge draait onderweg kraantjes open, om ons het sap in de diverse stadia te laten zien en ruiken, laat ons door de venstertjes in de stoomketel kijken en wijst aan waar uiteindelijk de ingedikte suikerstroopmassa in grote roestvrijstalen bakken belandt.

Dit deel is dan toch echt handwerk en kan niet vervangen worden door machines, vertelt hij. De suikerstroop moet met de hand omgeschept worden om het af te laten koelen en uit te laten dampen. Géorge wijst naar zes mannen, gekleed in een soort regenpakken, die de goudgele dampende suikermassa met grote schoppen staan om te scheppen, een mooi gezicht.

Daarna wordt van deze massa verschillende soorten suiker gemaakt: ruwe brokken, suikermelasse, rietsuiker en oersuiker. Al deze soorten worden elk in hun eigen, speciaal daarvoor ontworpen turbines gemaakt. Ik zie hoe de oersuiker gemaakt wordt, ingepakt wordt in grote zakken en vervolgens in een container ingeladen wordt. Géorge wijst grijnzend naar de stickers op de zakken.Tot mijn verrassing zie ik dat dit de zakken zijn die onderweg zijn naar Pronatec, van wie wij als De Nieuwe Band deze oersuiker kopen. Dit is dus echt onze oersuiker! De mannen die de zakken aan het inladen zijn steken lachend hun duim naar me op.

oersuiker van De Nieuwe Band

Deel dit met anderen...

Producten van De Nieuwe Band: